Brisbane 2032 Olimpiyat Oyunları için açıklandı: 2.3 milyar dolarlık (yaklaşık 3.4 milyar Avustralya doları) dev bir stadyum. Tasarımı, Queensland eyaletinin ikonik “Queenslander” evlerinden – yani “Bluey” çizgi filmindeki o sevimli, geniş verandalı ahşap evlerden – ilham alıyor. Ancak bu görkemli proje, kentin kalbindeki tarihi Victoria Park’ta büyük bir tartışma kopardı.

63 bin kişilik arenanın, açılış ve kapanış törenleri ile atletizm müsabakalarına ev sahipliği yapması planlanıyor. Stadyum, tam merkezde yer alan 158 dönümlük Victoria Park’a inşa edilecek. Tasarım, Queenslander evlerinin karakteristik “sarmaşık veranda”sını andıran geniş, yürünebilir bir platformla çevrili. Cox Architecture ve Hassell’in hazırladığı proje, subtropikal iklimde “ne tam içerde ne tam dışarda” bir nefes alma alanı yaratmayı hedefliyor.

Ancak plan, çevrecilerden ve Yerli topluluklardan sert tepki çekiyor. Save Victoria Park grubu, renderları “yeşile boyanmış bilgisayar görüntüsü” olarak nitelendirerek “korkunç bir miras kaybı” uyarısı yaptı. Bağımsız araştırmalara göre stadyum, parkın %12-13’ünü kaplayacak; bazı uzmanlar ise üçte ikisinin yok olacağını ve 1.200’den fazla ağacın kesileceğini öne sürüyor. Park, binlerce yıldır Avustralya Yerlileri tarafından kullanılan, kültürel ve tarihi öneme sahip bir alan. Yagara Magandjin Aboriginal Corporation, parkın kalıcı koruma altına alınması için federal hükümete başvurdu.

Queensland Hükümeti ise projeyi savunuyor. Altyapı ve Koordinasyon Otoritesi Başkanı Stephen Conry, “Parkı maksimum kullanacağız ve yeşil alanı artıracağız” derken, Başbakan Yardımcısı Jarrod Bleijie muhalifleri “mantıksız NIMBY’ler” diye eleştirdi. Hükümet, parkın geçmişte golf sahası ve çöplük olduğunu hatırlatarak “asıl şimdi halka açılacak” diyor.

Kazanan mimarlık ofisleri Cox Architecture ve Hassell, projede Yerli danışmanlık firması Blaklash ile iş birliği yapacaklarını açıkladı. Mimarlar, tasarımı “Queensland’in iklimi ve kültürüne” uygun hale getirdiklerini, geniş veranda konseptiyle stadyumun “nefes almasını” sağladıklarını belirtiyor.

Brisbane, Olimpiyat ev sahipliği hakkını 2021’de, oyunlardan 11 yıl önce aldı – bu, tarihin en uzun hazırlık süresi. İlk plan Gabba Stadyumu’nun yenilenmesiydi ancak maliyetler yüzünden iptal edildi. Şimdi Victoria Park’ta yepyeni bir arenanın inşası gündemde. Stadyum, Olimpiyat sonrası Brisbane Lions (Avustralya futbolu) ve iki kriket takımına ev sahipliği yapacak; böylece “beyaz fil” olma riskini azaltacak.

Tartışma hâlâ sürüyor. Save Victoria Park grubu bu ay protesto düzenleyecek ve parkın kalıcı yasal korumasını talep ediyor. Bir yanda gelecek nesillere miras bırakılacak modern bir Olimpiyat mirası, diğer yanda binlerce yıllık tarih ve doğa… Brisbane’in 2032 hayali, sadece bir stadyum değil; şehrin kimliği, hafızası ve sürdürülebilirliği üzerine büyük bir sınav haline geldi.

Victoria Park’ın yeşili mi yoksa 2.3 milyar dolarlık Olimpiyat rüyası mı galip gelecek? Cevap, önümüzdeki aylarda netleşecek.