Putin’in Zafer Günü Töreni Her Geçen Yıl Daha da Küçülüyor: Kızıl Meydan’da Tanklar Yok, Askeri Güç Sergisi Yerine Tedbir ve Video!

Moskova — Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bu yıl Kızıl Meydan’da düzenlenen Zafer Günü (9 Mayıs) geçit törenini en sade ve en küçük ölçekli haliyle yönetti. Rusya’nın askeri gücünü ve prestijini gözler önüne seren geleneksel tören, bu yıl neredeyse 20 yılın en mütevazı töreni oldu. Ağır askeri teçhizat ve tanklar tamamen törenden çıkarıldı. Rus Savunma Bakanlığı, bu kararın “mevcut operasyonel durum” nedeniyle alındığını açıkladı.

Yıllardır Kızıl Meydan’da tankların, füze sistemlerinin ve diğer ağır silahların görkemli gösterisiyle dikkat çeken Zafer Günü törenleri, bu yıl sadece asker yürüyüşü ve önceden kaydedilmiş video gösterimleriyle sınırlı kaldı. Putin, her yıl olduğu gibi Sovyetler Birliği’nin Nazi Almanyası’na karşı kazandığı zaferi anarken, Ukrayna’daki “özel askeri operasyon”u doğrudan Büyük Vatanseverlik Savaşı’na (II. Dünya Savaşı) bağladı. Putin, “Zafer neslinin büyük başarısı, bugün özel askeri operasyon görevlerini yerine getiren askerlere ilham veriyor. Onlar, tüm NATO bloğu tarafından silahlandırılan saldırgan bir güce karşı direniyorlar” dedi.

Törenin bu denli sadeleştirilmesi, Ukrayna’nın Rusya topraklarına yönelik derin drone saldırıları, petrol rafinerilerine yapılan vuruşlar ve genel güvenlik kaygılarıyla doğrudan ilgili. Rus yetkililer, olası tehditleri gerekçe göstererek uluslararası basının büyük bölümünü törenden men etti. CNN dahil birçok uluslararası medya kuruluşuna akreditasyonları iptal edildi. Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, “Törenin formatı kısaltıldığı için gazeteci sayısı da sınırlı tutuldu” açıklamasını yaptı. Sadece “ev sahibi yayıncılar” törene katılabildi.

Uluslararası Katılım da Önemli Ölçüde Azaldı

Geçen yıl Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in onur konuğu olarak katıldığı ve onlarca liderin yer aldığı görkemli törene kıyasla bu yıl katılım oldukça sınırlı kaldı. Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko ve oğlu, Malezya Kralı Sultan İbrahim İskandar, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev ve Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev gibi isimler törende yer aldı. NATO ve AB üyesi Slovakya Başbakanı Robert Fico ise Putin’le ikili görüşme için Moskova’daydı ancak törene katılmadı. Fico, Meçhul Asker Anıtı’na çelenk bıraktı ve gazetecilere “Ukrayna’daki uzun ve yıpratıcı savaşı bitirmek için diyalog çağrısı yapmak üzere buradayım” dedi.

Putin, tören sonrası Rus gazetecilere yaptığı açıklamada Fico’nun Zelensky’nin kendisiyle “kişisel görüşmeye hazır olduğunu” söylediğini aktardı ve “Bence Ukrayna’daki çatışma sona doğru ilerliyor. Ancak bu hâlâ ciddi bir mesele” ifadelerini kullandı.

Moskova’da Sıkıntılı ve Durgun Bir Atmosfer

Tören, Rusya’da ekonominin yavaşlaması ve artan internet kısıtlamalarının günlük hayatı zorlaştırdığı bir dönemde yapıldı. Moskova’nın en büyük telekom operatörü, tören sırasında başkentin bazı bölgelerinde mobil internet ve SMS hizmetlerinde kısıtlama yapılabileceğini duyurdu. Putin ise bu kısıtlamaları “kamu güvenliği için gerekli” olarak savundu.

Moskova’da yaşayan vatandaşlar arasında da hava daha durgun. CNN’e konuşan Mikhail adlı bir vatandaş, “Artık savaşın bitme vakti geldi. İnsanlar ölüyor, finansman tükeniyor, her türlü kısıtlama getiriliyor. Savaş hiç iyi bir şey değil” dedi. Novoazovsk’tan (Rus işgali altındaki Donbas) Moskova’ya geziye gelen Galina ise “Savaş 2014’ten beri hayatımızı etkiliyor. Savaş kötü, herkes için kötü” diyerek St. George şeridini takmasına rağmen savaşın bir an önce bitmesini dilediğini söyledi.

Ukrayna Ateşkesi ve Törenin Siyasi Bağlamı

Tören, Rusya ile Ukrayna arasında 9-11 Mayıs tarihleri arasında geçerli üç günlük ateşkesin yürürlüğe girdiği gün yapıldı. ABD Başkanı Donald Trump’ın duyurduğu ateşkes, her iki tarafın da onayladığı 1.000’e 1.000 esir takası içeriyor. Ancak ateşkesin kalıcılığı konusunda şüpheler sürüyor.

Uzmanlar, bu yılki sönük töreni Putin’in iç ve dış politikadaki baskılarının bir yansıması olarak yorumluyor. Kızıl Meydan’daki sade tören, Rusya’nın askeri gücünü sergilemek yerine savunma ve güvenlik önlemlerine odaklandığını açıkça gösterdi.

Gelişmeler yakından takip ediliyor. Ukrayna ateşkesinin kalıcılığı ve Rusya’nın Afrika’daki prestij kaybı gibi diğer gelişmelerle birlikte, bu yılki Zafer Günü töreni Putin’in hem iç hem de dış politikasında yeni bir dönemin habercisi olabilir.